Hier leest u onze Algemene Beschouwingen waarmee we vooral trachtten om een aantal onderwerpen in de Begroting 2023 te krijgen als daar budget voor nodig is. De belangrijkste zaken zijn genummerd en per item volgt na de inbreng uitleg over het resultaat.
Voorzitter,
De jaarrekening 2021 heeft een positief saldo van €1,4 miljoen euro. We zien dat het college een aantal bestemmingen voorstelt voor een groot deel van dit bedrag. GroenLinks stelt voor om van het resterende bedrag van €442.661 nog €20.000 af te romen en te gebruiken om lokaal eigendom van zonneparken te bevorderen, via een breed opgezette campagne bijvoorbeeld. Hiervoor dienen we een amendement (1) in.
We hebben een vraag over de €75.000 die toegevoegd wordt aan het budget website. GroenLinks zou heel graag zien dat inwoners vanuit thuis inzage hebben in de vergunningaanvragen. In deze digitale tijd moet je hiervoor geen afspraak meer hoeven te maken om fysiek naar het gemeentehuis te mogen komen om vervolgens de stukken in te zien en weer naar huis te gaan. Alle documenten, inclusief bouwtekeningen, moeten volgens GroenLinks ontsloten worden via de gemeentelijke website (2). Ook de officiële bekendmakingen in ’t Waekblaad moeten volgens GroenLinks veel uitvoeriger worden gepubliceerd. Als zeer geschikt voorbeeld verwijs ik naar de gemeente Maasgouw. Ik vraag een toezegging (3) van de portefeuillehouder om het voorbeeld van Maasgouw te volgen, zoals zij de bekendmakingen publiceren in ’t Waekblaad. Gerangschikt naar kern en telkens met een duidelijke vermelding waarvoor een vergunning wordt aangevraagd. Zó wil GroenLinks dat ook.
Ten aanzien van de 1e Bestuursrapportage 2022 is GroenLinks ontstemd over het in de Berap opgenomen verzoek aan de Raad om een budget ter hoogte van maar liefst €2,5 miljoen voor gelegenheidsaankopen te voteren. Het budgetrecht is het ultieme recht van de Raad. Votering van zo'n hoog bedrag zonder enige kaders en zonder definities is bijna vragen om ongelukken. Ook is op geen enkele wijze vastgelegd hoe verantwoording over eventuele uitgaven plaatsvindt. Dat zou kunnen betekenen dat de Raad pas bij de eerstvolgende jaarrekening wordt geïnformeerd.
GroenLinks heeft er begrip voor dat het college snel moet kunnen handelen als zich de kans op een strategische aankoop voordoet. Maar dit budget moet volgens GroenLinks via een apart raadsvoorstel worden gevraagd aan de raad zodat we kunnen discussiëren over kaders en definities. Wordt het budget jaarlijks aangevuld als er gebruik van wordt gemaakt? Hoe verhoudt dit verzoek zich tot de Wet Voorkeursrecht Gemeente? Heeft dit een prijsopdrijvend effect? Alleen voor grond maar niet voor vastgoed? We vragen ons af waarom dit via deze berap even tussendoor wordt geregeld. Zijn er soms locaties waarvoor het college op zeer korte termijn over dit geld moet beschikken?
Nee, dit verdient absoluut geen schoonheidsprijs. We dienen daarom een amendement (4) in om het budget van €2,5 miljoen uit de 1e Bestuursrapportage te schrappen.
Dan de Kadernota 2023, de voorloper op de Begroting. Ik wil dit moment benutten om enkele voor GroenLinks belangrijke punten uit het Hoofdlijnenakkoord ook zeker in de Begroting te krijgen. Ik vraag het college om toezeggingen ten aanzien van de volgende zes onderwerpen:
- De sociale boekhouder (5): dit zal links of rechtsom uren kosten die de gemeente of een instantie als Menswel zal moeten betalen. Dus graag hier rekening mee houden in de begroting.
- Vergroening van het straatbeeld, ook als pilots genoemd in het Hoofdlijnenakkoord: GroenLinks vraagt het college om deelname aan De Groene Stad Challenge (6) te overwegen. Voor een klein bedrag krijgen we tot op de halve vierkante meter inzicht in de hoeveelheid bomen, heesters en gras in de bebouwde kom; zie het als een nul-meting. Met deze via satellieten verkregen informatie kan het college zeer gericht aan de slag om straten en pleinen te vergroenen in wijken waar dat het meest nodig is, om zo hittestress te verminderen en de sfeer en de biodiversiteit te laten toenemen.
- We willen graag dat het college werk maakt van jongereninspraak (7) zoals ook is opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord. Graag hiermee rekening houden in de begroting.
- Het zoveel als mogelijk behouden en zichtbaar maken van de cultuurhistorie (8). Ook dit staat in het Hoofdlijnenakkoord en ook hiervoor moet budget worden vrijgemaakt. We denken hierbij aan kosten voor infopanelen en maquettes.
- Deelname aan het Schone Lucht Akkoord (9): de aanmelding zelf is kosteloos maar het kost wel ambtelijke uren voor het opstellen van een jaarlijks uitvoeringsprogramma dus ook hiermee rekening houden in de begroting.
- In het Hoofdlijnenakkoord staat dat de veiligheid rondom scholen onze aandacht heeft. We verzoeken het college om de aanschaf van een omgekeerde flitspaal (10) te onderzoeken. De omgekeerde flitspaal beboet niet maar beloond vandaar de naam omgekeerde flitspaal, ook wel spaarpaal genoemd. Deze flitspaal beloont een school of een wijk als het gemotoriseerde verkeer zich aan de snelheid houdt vandaar de bijnaam spaarpaal. Recent in de gemeente Brunssum al toegepast.
Dan zijn er drie onderwerpen waar ik naar de stand van zaken vraag: allereerst de snelfietsroute (11) die vanuit Sittard noordwaarts door onze gemeente verder moet lopen. Echter, we zien en horen er niets over. Tweede punt is het stationeren van een elektrische deelauto (12) bij het bouwplan Bloemenhof in Schilberg. Gaat die deelauto er komen? En misschien denkt het college inmiddels aan meer locaties voor een elektrische deelauto. Dan vernemen we dat uiteraard graag. Derde punt betreft de zonnepanelen op de megaloods van P3 Logistic Parks, voorheen bekend als Dokvast. We hebben in december vernomen dat er een 11 kilometer lange kabel (13) wordt gelegd. Wat is de stand van zaken en wie betaalt de aanleg van die kabel?
Tot slot vraag ik nadrukkelijk nú al uw aandacht voor de afvalstoffenheffing (14) in 2024. GroenLinks verwacht dat we ergens in het volgende jaar geconfronteerd zullen worden met een fors hoger tarief voor het jaar 2024 om alle kosten te dekken. GroenLinks wil dat de raad in een zo vroeg mogelijk stadium op de hoogte wordt gebracht van een fors hogere afvalstoffenheffing, mocht dit aan de orde zijn. Dit kan wat ons betreft ook via de raadswerkgroep Duurzaamheid waarin alle fracties een vertegenwoordiging hebben. Ook moeten we onze inwoners zo snel als mogelijk op de hoogte brengen om alvast aan het idee van een hogere afvalstoffenheffing te wennen. We vermoeden dat veel inwoners het raar vinden dat het tarief zal stijgen terwijl we met zijn allen enorm goed bezig zijn met het scheiden van afval. Hogere verwerkingskosten, hogere brandstofkosten, loonsverhogingen, een CO2-heffing en een hogere verbrandingsbelasting kunnen redenen zijn voor een hogere afvalstoffenheffing vanaf 2024. Volgens GroenLinks kunnen we de kosten nog voor een groot deel dempen door een hogere service (15) te bieden waardoor inwoners nóg beter hun afval zullen scheiden. Denk hierbij aan aparte luierinzameling en de BEST-tas waar RD4 en RWM al ervaring hebben. Ook denken we dat het opzetten van een circulair ambachtscentrum (16) een bijdrage kan leveren aan minder huishoudelijk afval. In een circulair ambachtscentrum worden spullen opgeknapt en in een kringloopwinkel verkocht of de spullen worden gedemonteerd en gescheiden afgevoerd wat dan de verwerkingskosten drukt. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen voor het opknappen en demonteren worden ingezet ofwel social return. GroenLinks streeft nog steeds naar het halen van de landelijke ambitie van 30 kilo huishoudelijk restafval per inwoner in 2025. In de afgelopen twee jaar hebben we gezien dat een betere afvalscheiding de grootste bijdrage leverde aan lage en beheersbare lokale lasten. We kwamen zodoende zelfs onder het Limburgs gemiddelde. Wat ons betreft moeten we nu niet stilzitten want dan zullen we die voorsprong weer snel inleveren. Tot zover.
De resultaten:
1. Het amendement om €20.000 uit het overschot van 2021 te labelen voor 'de bevordering van lokaal eigendom zonneparken' werd met unanieme stemmen aangenomen.
2. Het gedetailleerd tonen van vergunningaanvragen via de gemeentelijke website kan pas gerealiseerd worden via een koppeling met de "databank" voor de Omgevingswet.
3. De bekendmakingen in 't Waekblaad zullen niet uitgebreider worden getoond en mogelijk zelfs komen te vervallen. Wel zal de gemeente nog eens met een artikel extra aandacht schenken aan de mogelijkheid om via mijnoverheid.nl de bekendmakingen geautomatiseerd in uw mailbox te krijgen.
4. Het amendement om het budget voor gelegenheidsaankopen à €2,5 miljoen te schrappen uit de 1e Bestuursrapportage is ingetrokken aangezien de toezegging van de portefeuillehouder voldoende was: bij het raadsvoorstel Grondnota zal het college de kaders, criteria, definities, verantwoording, rapportage duidelijk omschrijven.
5. De sociale boekhouder zal bijna zeker worden aangesteld om samen met minimahuishoudens te bekijken of ze wel van alle regelingen gebruik maken die er zijn. Vaak blijft er nu nog geld op de plank liggen omdat inwoners het niet weten of de aanvraag te moeilijk vinden.
6. De portefeuillehouder zegt toe om deelname aan de Groene Stad Challenge te onderzoeken.
7. Het onderwerp jongereninspraak wordt geparkeerd aangezien portefeuillehouder Hessels graag ziet dat de raad met een voorstel komt.
8. Het zichtbaar maken van de cultuurhistorie zal na een gesprek tussen portefeuillehouder Pustjens en GL-fractievoorzitter Wetemans mogelijk vorm gaan krijgen.
9. Echt-Susteren zal zich op korte termijn aansluiten bij het Schone Lucht Akkoord.
10. De aanschaf van de omgekeerd flitspaal wordt onderzocht.
11. De snelfietsroute blijkt volgens de portefeuillehouder al grotendeels gerealiseerd te zijn op een stukje tussen Koffiehuis Het IJzerenbos en Heide na. En verder zal aan het einde van de Pissummerweg een oplossing worden gerealiseerd in combinatie met het aanleggen van een rotonde bij Slek.
12. Het plaatsen van een deelauto bij de nieuwbouw Bloemenhof (voormalige dakpannenfabriek Cuijpers) is aan de initiatiefnemer VOF 't Thaal.
13. De 11 kilometerlange kabel om de "Dokvast-zonnepanelen" op aan te sluiten ligt al deels onder de grond. Dit kost de gemeente geen dubbeltje.
14. De portefeuillehouder ging uitvoerig in op de afvalstoffenheffing; GroenLinks was de enige partij die ernaar vroeg terwijl juist betere afvalscheiding de lokale lasten laag en beheersbaar hebben gehouden in de afgelopen jaren.
15. Een hogere service bieden (denk aan luierinzameling) brengt ook vaak hogere kosten met zich mee en die moeten afgewogen worden tegen de mindere kilo's restafval die het zou opleveren.
16. Hoe het college denkt over een circulair ambachtscentrum zal men bij de beantwoording van de recente Art. 33 vragen uit de doeken doen.
Voorafgaand aan de Algemene Beschouwingen stond de 'Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025' op de agenda. GroenLinks had de volgende korte inbreng:
Voorzitter, de Structuurvisie Wonen vormt de basis voor onze eigen Woonvisie die in de komende maanden zal worden geschreven. Ik maak graag van deze gelegenheid gebruik om wensen aan te geven die GroenLinks graag verwerkt ziet in de eigen Woonvisie.
- Het splitsen van grote woningen faciliteren;
- Nieuwe woonconcepten als tiny houses en tijdelijke woningen;
- Andere manieren van bouwen die veel sneller en duurzamer zijn, denk aan prefab en bouwen met hout;
- Woonvormen waarbij wonen en voor elkaar zorgen mogelijk is;
- Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) is een vorm van sociale projectontwikkeling waarbij toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever zijn voor hun eigen nieuwbouw-project. Zij zoeken vaak een grote kavel waar meerdere huishoudens samen hun woningen op laten bouwen.
- En denk uiteraard aan het bouwen van voldoende seniorenwoningen en sociale huurwoningen.